W najbliższych miesiącach sektor odzieżowy i obuwniczy stanie wobec dwóch równoległych zmian regulacyjnych, które choć wynikają z różnych porządków prawnych, mogą oddziaływać na te same łańcuchy dostaw. Pierwsza z nich ma charakter krajowy i polega na rozszerzeniu systemu monitorowania przewozu towarów SENT na odzież, obuwie oraz odzież używaną. Druga wynika z reformy unii celnej i polega na zniesieniu zwolnienia z należności celnych dla małych przesyłek o wartości do 150 euro importowanych z państw trzecich.

SENT obejmie odzież, obuwie i nie tylko…

Pierwsza zmiana zacznie obowiązywać 17 marca 2026 r. i wynika z rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki z 10 września 2025 r., które rozszerza katalog towarów objętych systemem SENT o towary z działów CN 61 i CN 62 oraz odzież używaną z kodu CN 6309 00 00, jeżeli masa brutto przesyłki przekracza 10 kg. Do systemu włączono również obuwie z działu CN 64, z wyjątkiem kodu CN 6406, jeżeli w przesyłce znajduje się więcej niż 20 sztuk obuwia. Konstrukcja przepisów opiera się zatem na klasyfikacji taryfowej CN oraz progach ilościowych odnoszących się do pojedynczej przesyłki jako jednostki logistycznej. Szerzej pisaliśmy o tym w tym materiale.

W praktyce oznacza to, że decyzja o objęciu transportu obowiązkiem zgłoszenia w SENT musi zostać podjęta jeszcze przed rozpoczęciem przewozu, a więc na etapie kompletacji i przygotowania przesyłki do wysyłki. Dla branży fashion, która operuje dużą liczbą pozycji asortymentowych oraz często stosuje przesyłki mieszane, oznacza to konieczność równoległego zarządzania danymi dotyczącymi klasyfikacji CN, masy brutto przesyłki oraz liczby sztuk obuwia. Błąd w którymkolwiek z tych elementów może prowadzić do nieprawidłowej kwalifikacji transportu i w konsekwencji do powstania ryzyka sankcyjnego.

Znaczenie tej zmiany wzmacnia konstrukcja sankcji przewidzianych w przepisach o systemie SENT. W określonych przypadkach niedokonania zgłoszenia kara pieniężna może wynosić 46% wartości brutto towaru, nie mniej niż 20 000 zł. W rezultacie jakość danych logistycznych oraz poprawność klasyfikacji taryfowej stają się elementem zgodności regulacyjnej, a nie jedynie elementem zarządzania operacyjnego.

Koniec ze zwolnieniem z cła dla małych przesyłek

Jednocześnie w lipcu 2026 r. nastąpi druga istotna zmiana dotycząca handlu odzieżą i obuwiem w handlu elektronicznym. Rada Unii Europejskiej zatwierdziła przepisy znoszące zwolnienie z należności celnych dla małych przesyłek o wartości poniżej 150 euro importowanych z państw trzecich. Dotychczasowe zwolnienie było powszechnie wykorzystywane w modelu sprzedaży bezpośredniej z Azji do konsumentów w UE, co prowadziło do sporów o równe warunki konkurencji.

Od 1 lipca 2026 r. do 1 lipca 2028 r. wprowadzony zostanie uproszczony mechanizm przejściowy polegający na pobieraniu ryczałtowej należności celnej w wysokości 3 euro za każdą kategorię produktu w małej paczce o wartości do 150 euro. Jeżeli przesyłka zawiera towary należące do jednej pozycji taryfowej, pobrana zostanie jedna opłata. Jeżeli natomiast obejmuje towary z dwóch kategorii taryfowych, opłata zostanie naliczona odrębnie dla każdej z nich. Mechanizm ten ma charakter tymczasowy i ma obowiązywać do momentu uruchomienia unijnego centrum danych celnych, planowanego na 2028 r.

Z punktu widzenia rynku mody obie regulacje mogą oddziaływać na te same procesy logistyczne. Pierwsza dotyczy monitorowania przewozów na terytorium kraju, druga wprowadza nowe obciążenia dla importu małych przesyłek w handlu elektronicznym. Wspólnym elementem jest jednak zwiększenie znaczenia klasyfikacji taryfowej oraz danych produktowych w zarządzaniu łańcuchem dostaw.

Wdrożenie zmian

W tym kontekście pojawia się pytanie o racjonalną sekwencję zmian regulacyjnych. Czy biznes jest przygotowany na równoczesne dostosowanie procesów do nowych obowiązków, czy też bardziej efektywne byłoby skorelowanie zmian krajowych z reformą unijną i przesunięcie części nowych obowiązków w czasie.

Argument za taką synchronizacją ma charakter zarówno prawny, jak i operacyjny. Po pierwsze, obie regulacje w praktyce wymagają od przedsiębiorców uporządkowania danych taryfowych CN oraz dostosowania systemów informatycznych odpowiedzialnych za obsługę zamówień i transportu. Po drugie, jednoczesne wdrożenie dwóch reżimów regulacyjnych może prowadzić do kumulacji kosztów dostosowawczych, szczególnie w przedsiębiorstwach, które dopiero budują bardziej zaawansowane systemy zarządzania danymi produktowymi.

Z tej perspektywy można postawić pytanie o efektywność regulacyjną. Czy wprowadzenie nowych obowiązków w systemie SENT kilka miesięcy przed wejściem w życie reformy unii celnej jest rozwiązaniem optymalnym, czy też bardziej racjonalne byłoby skorelowanie obu zmian tak, aby przedsiębiorcy mogli dokonać jednego kompleksowego dostosowania procesów logistycznych i systemów danych.

Problem ten nie dotyczy samej legitymacji państwa do monitorowania obrotu ani potrzeby przeciwdziałania nadużyciom podatkowym. Dotyczy raczej konstrukcji regulacji i ich wpływu na wykonalność obowiązków w realnych procesach logistycznych branży odzieżowej. Jeżeli bowiem moda trafia do SENT w momencie, gdy jednocześnie zmienia się system celny dla importu małych przesyłek, przedsiębiorcy muszą równolegle przebudować procesy magazynowe, systemy klasyfikacji towarów oraz modele dystrybucji w handlu elektronicznym.

Możliwe konsekwencje dla branży

Dlatego zasadnicze pytanie brzmi nie tylko, jak nowe przepisy zmienią logistykę odzieży i obuwia, lecz także czy tempo ich wprowadzania pozwala przedsiębiorcom przygotować się w sposób racjonalny kosztowo i organizacyjnie. W przeciwnym razie część ryzyka regulacyjnego może zostać przeniesiona do umów handlowych, modeli dystrybucji oraz cen usług logistycznych, co w dłuższej perspektywie wpłynie na funkcjonowanie całego rynku fashion w Unii Europejskiej.