Wytyczne sądu administracyjnego ważniejsze od związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela

Wytyczne sądu administracyjnego ważniejsze od związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela

26 kwietnia 2022 r. pełnomocnik GWW, adwokat Kamil Szczęsny, brał udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w której rozwiano wątpliwość, co jest istotniejsze dla organu administracji w podejmowaniu decyzji w konkretnej sprawie: ogólne uregulowanie ustawowe czy wytyczna orzekającego w sprawie sądu administracyjnego.

Dokładnie na rozprawie rozpoznawano skargę kasacyjną, która dotyczyła zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (sygn. akt III FSK 353/21). W przedmiotowej sprawie skargę kasacyjną od korzystnego dla skarżącej spółki wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł organ nadzoru nad organem egzekucyjnym, czyli Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie.

Powód, dla którego sprawa trafiła na wokandę NSA, był taki, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, stwierdzając, że rozstrzygnięcie organu nie poddaje się kontroli instancyjnej z uwagi na zbyt lakoniczne uzasadnienie. Sąd nie uchylił jednak postanowienia wierzyciela.

Dyrektor IAS nie zgodził z tym rozstrzygnięciem i wskazał, że w jego ocenie uchylenie tylko postanowienia dyrektora IAS spowoduje, że nie będzie on mógł wydać odmiennego rozstrzygnięcia od wcześniej wydanego. Dla jasności warto tu przypomnieć, że w tego typu sprawach, jeżeli mamy do czynienia z gminnym organem podatkowym, w pierwszej kolejności wypowiada się wierzyciel, a następnie organ egzekucyjny i organ nadzoru nad organem egzekucyjnym. I to stało się kością niezgody, bowiem zdaniem dyrektora IAS organy egzekucyjne nie mogą weryfikować stanowiska wierzyciela w kwestii tego, czy zgłoszone zarzuty zasługują na uznanie w zakresie wymagalności dochodzonej kwoty, co wprost wynika z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (w brzmieniu obowiązującym w 2017 r.). Powyższy przepis stanowił, że w zakresie zarzutów podniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1–5 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

NSA zgodził się z mec. Szczęsnym, że wyrok WSA jest prawidłowy. W ocenie NSA najlepszym rozwiązaniem byłoby uchylenie także stanowiska wierzyciela. Jednakże w sytuacji gdy uchylono tylko rozstrzygnięcie dyrektora IAS, to ten przy ponownym rozpoznaniu sprawy ma kierować się, zgodnie z art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wytycznymi zawartymi w wyroku sądu administracyjnego, nie zaś treścią art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tym samym NSA uznał, że jeżeli w sprawie wypowiada się sąd administracyjny, to jego wytyczne są ważniejsze od związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela.