Obowiązująca w Polsce już od kilku lat konstrukcja daniny solidarnościowej stała się tłem interpretacji indywidualnych, wydanych na wniosek podatników zaangażowanych biznesowo za granicą. Warto zatem przyjrzeć się dwóm z nich: pierwszej – dotyczącej przychodów z brytyjskiego trustu (0115-KDIT1.4011.702.2024.6.MR) i drugiej, mającej za przedmiot opodatkowanie dochodów z amerykańskiej spółki LLC (0115-KDIT1.4011.9.2026.1.MR).

Danina, nie podatek? Danina solidarnościowa w Polsce

Wprowadzenie daniny solidarnościowej było swego czasu jedną z największych kontrowersji polskiego systemu podatkowego. Rozwiązanie to, przyjęte pod naciskiem tzw. protestów osób niepełnosprawnych w budynku Sejmu RP, przez jednych było traktowane jako wyraz odpowiedzialnej polityki społecznej państwa, przez innych – wprost przeciwnie, jako narzędzie fiskalnej opresji. Po kilku latach obowiązywania daniny solidarnościowej w Polsce emocje te już opadły. Nie oznacza to jednak, że sposób obliczenia i zakres daniny solidarnościowej został już w pełni wyjaśniony. Opodatkowanie daniną solidarnościową nadal jest źródłem sporów na linii podatnicy–organy podatkowe. Charakter tych sporów wynika po części z faktu, że danina solidarnościowa obciąża najbogatszych podatników będących osobami fizycznymi: prowadząc rozległe interesy, uzyskują oni przychody z różnych źródeł, także zagranicznych, za pomocą skomplikowanych niestandardowych instrumentów prawnych. Planując zatem aktywne zaangażowanie biznesowe (inwestycyjne) za granicą, warto przyjrzeć się daninie solidarnościowej i niedawnym interpretacjom indywidualnym w zakresie daniny solidarnościowej.

Danina solidarnościowa w roku 2026: podstawy prawne

Daninę solidarnościową w prawie polskim uregulowano w art. 30h ust. 1 ustawy o PIT. Stanowi on, że osoby fizyczne są obowiązane do zapłaty daniny solidarnościowej w wysokości 4% podstawy obliczenia tej daniny.

Jaka jest podstawa obliczenia daniny solidarnościowej? Podstawę obliczenia daniny solidarnościowej stanowi nadwyżka ponad 1 000 000 złotych określonych dochodów osoby fizycznej. Zgodnie z art. 30h ust. 2 są to:

1. dochody opodatkowane według skali podatkowej, w tym ze stosunku pracy, działalności gospodarczej, rent i emerytur, kontraktów menedżerskich, umów o dzieło i umów zlecenia (art. 27 ust. 1, 9 i 9a u.p.d.o.f.);
2. zyski kapitałowe opodatkowane stawką 19% (art. 30b u.p.d.o.f.), w tym z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, pochodnych instrumentów finansowych, akcji, udziałów;
3. dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej opodatkowane podatkiem liniowym według stawki 19% (art. 30c u.p.d.o.f.);
4. dochody z zagranicznej jednostki kontrolowanej opodatkowane stawką 19% (art. 30f u.p.d.o.f.).

Od podstawy obliczenia daniny solidarnościowej odlicza się natomiast m.in. składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne w granicach obowiązującego w danym roku limitu. Obowiązkiem podatnika jest złożenie zeznania podatkowego i zapłata daniny solidarnościowej do 30 kwietnia.

Danina solidarnościowa nie tylko dla polskich rezydentów podatkowych

Warto podkreślić, że obowiązek uiszczenia daniny solidarnościowej dotyczy także podatników, którzy nie są polskimi rezydentami podatkowymi.

Na wysokość daniny solidarnościowej ma natomiast wpływ kształt umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, jakie obowiązują w stosunkach Polski z niektórymi krajami. W przypadku dochodów z części państw umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania przewidują mechanizm tzw. wyłączenia z progresją. Przy zastosowaniu takiego mechanizmu dochodów uzyskanych z danego państwa-strony umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania nie wlicza się do podstawy ustalenia daniny solidarnościowej. Do podstawy ustalenia daniny solidarnościowej wlicza się natomiast dochody osiągnięte przez podatnika w tych państwach, dla których umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania przewidują zastosowanie metody proporcjonalnego obliczenia (kredytu podatkowego).

Zagraniczne dochody i danina solidarnościowa: przypadek trustu

Trust jest ciekawą, choć typową raczej dla świata anglosaskiego, formą zabezpieczenia majątku, zwłaszcza w perspektywie planowania sukcesyjnego. Wobec intensyfikacji polsko-brytyjskich relacji gospodarczych i osobistych, jaka nastąpiła w ostatnich dekadach, polscy rezydenci podatkowi coraz częściej są beneficjentami trustów działających w reżimie prawnym Zjednoczonego Królestwa. Taka właśnie sytuacja wystąpiła u podatnika, który zwrócił się do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej. Choć pytania wnioskodawcy dotyczyły różnych aspektów opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn oraz PIT, tu chcielibyśmy się skupić na kwestii dotyczącej daniny solidarnościowej. Podatnik – beneficjent trustu – pytał, czy będzie mógł odliczyć od daniny solidarnościowej podatek dochodowy i podatek od zysków kapitałowych należne w Wielkiej Brytanii „zapłacony przez trust przypadający na część zysku wypłaconą na rzecz wnioskodawcy – w zakresie części podatku zapłaconego w UK, która pozostawałaby nieodliczona, po dokonaniu odliczenia od polskiego podatku dochodowego od osób fizycznych”.

Nieco upraszczając abstrakcyjny sposób postawienia problemu podatkowego, można stwierdzić, że – zdaniem wnioskodawcy – ze względu na zastosowanie w polsko-brytyjskich stosunkach podatkowych zasady proporcjonalnego odliczenia – będzie on mógł pomniejszyć daninę solidarnościową o zapłacony w Wielkiej Brytanii podatek dochodowy z tytułu płatności otrzymanych od trustu. Podobnie też byłby uprawniony do odliczenia od daniny solidarnościowej wartości brytyjskiego podatku od zysków kapitałowych. Dyrektor KIS uznał stanowisko podatnika za prawidłowe (interpretacja o sygn. akt 0115-KDIT1.4011.702.2024.6.MR).

Przychody z USA i danina solidarnościowa: przypadek wspólnika LLC

Wśród niedawnych stanowisk Dyrektora KIS w zakresie daniny solidarnościowej wyróżnia się także interpretacja indywidualna z dnia 2 marca 2026 r. (0115-KDIT1.4011.9.2026.1.MR). Wniosek o wydanie interpretacji złożył polski przedsiębiorca z branży IT, prowadzący w Polsce biznes w formie jednoosobowej działalności gospodarczej, w USA zaś – jako wspólnik spółki typu LLC. Zmierzał on do ustalenia, czy osiągane przezeń przychody z udziału w zysku w spółce amerykańskiej powinny zostać uwzględnione przy obliczaniu podstawy daniny solidarnościowej, a jeśli tak – to czy będzie mógł od wysokości tej daniny odliczyć federalne i stanowe podatki zapłacone w USA. Dodajmy, że w amerykańskiej spółce typu LLC przychody typu Partnership / Partnership Income opodatkowane są na poziomie wspólnika. Dla celów rozliczenia podatkowego w Polsce podatnik wybrał z kolei ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.

Punktem wyjścia dla rozumowania podatnika było przyjęcie, że amerykańska spółka jest „zakładem” w rozumieniu polsko-amerykańskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. To zaś oznaczałoby, że przychody osiągane przez amerykańską spółkę polskiego przedsiębiorcy podlegają opodatkowaniu tylko w USA, a tym samym – nie podlegają nieznanej prawu amerykańskiemu daninie solidarnościowej.

O ile organ interpretacyjny zgadzał się z podatnikiem co do uznania spółki LLC za „zakład”, o tyle nie podzielił jego stanowiska w zakresie ustalenia daniny solidarnościowej. Zdaniem Dyrektora KIS podatnik – w odniesieniu do dochodów osiąganych z amerykańskiej spółki LLC – w ogóle nie może zastosować opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych: ustawodawca dopuścił wybór takiej formy opodatkowania tylko w stosunku do wskazanych w przepisie prawa podmiotów, wśród których nie ma zagranicznych spółek „transparentnych podatkowo”. Ponieważ dochód podatnika z tytułu zaangażowania w LLC nie może podlegać opodatkowaniu ryczałtem, nie może ona też być wyłączona z daniny solidarnościowej. W ocenie fiskusa podatnik ma jednak prawo odliczyć od daniny solidarnościowej zapłacony w USA podatek federalny, ale już nie podatek stanowy.

Danina solidarnościowa wobec pracy i inwestycji za granicą: co warto wiedzieć?

Choć nienazwana przez ustawodawcę podatkiem, danina solidarnościowa jest de facto odczuwana jako obciążenie fiskalne. Jej specyfika sprawia, że już samo ustalenie podstawy obliczenia daniny solidarnościowej nierzadko okazuje się skomplikowane, zwłaszcza przy występowaniu dochodów z tytułu różnych stosunków prawnych i w różnych jurysdykcjach. Kluczowe do ustalenia wysokości daniny solidarnościowej pozostaje zatem przeanalizowanie źródeł dochodów osoby fizycznej na tle konkretnych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania i systemu podatkowego obowiązującego w danym państwie.

Międzynarodowemu planowaniu podatkowemu w kontekście wealth management specjaliści GWW wiele uwagi poświęcili w publikacjach ogłaszanych na blogu Lexplorers (dostępnych także w Bazie wiedzy GWW). Nasze zainteresowania – by wymienić tylko przykłady – obejmują zarówno problematykę ustalenia rezydencji podatkowej: https://lexplorers.pl/rezydencja-podatkowa-w-holandii-organ-nadinterpretacyjny-w-dzialaniu/, przychodów z tytułu brytyjskich świadczeń emerytalnych: https://lexplorers.pl/brytyjski-plan-emerytalny-i-polski-pit/, inwestycji w nieruchomości: https://lexplorers.pl/inwestujesz-w-nieruchomosci-za-granica-sprawdz-co-moze-pojsc-nie-tak/.

W zakresie usług zespołu Private Client mieści się kompleksowa obsługa prawna i podatkowa polskich firm rodzinnych, ukierunkowana na wsparcie ich planowania sukcesyjnego i wealth management.

Więcej na nasz temat: https://gww.pl/obszary/klienci-indywidualni/.