Choć USA nie są już tak oczywistym kierunkiem emigracji Polaków jak kilka dekad temu, wciąż nie brakuje osób, które – ze względu na rozwój kariery raczej niż zarobkową konieczność – decydują się na przeprowadzkę za Atlantyk. W niedawnej interpretacji indywidualnej fiskus oceniał przesłanki nabycia amerykańskiej rezydencji podatkowej.

Rezydencja podatkowa w Polsce lub za granicą: co warto wiedzieć?

Wysokość podatków, jakie płacimy, zależy od uzyskiwanego przez nas dochodu; przede wszystkim jednak wpływa na nią to, któremu państwu będziemy winni należności publicznoprawne. Mówiąc prościej – musimy oddać danemu państwu tyle, ile wynika z ustanowionego przez nie prawa podatkowego. Kluczowe dla ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego jest zatem określenie jurysdykcji podatkowej, której podlegają uzyskiwane przez nas dochody. O podleganiu dochodów konkretnego podatnika prawu podatkowemu konkretnego państwa rozstrzyga tzw. rezydencja podatkowa, w przepisach prawa polskiego zwana formalnie nieograniczonym obowiązkiem podatkowym. Rezydencja podatkowa służy ustaleniu – niezależnie od takich kryteriów jak obywatelstwo lub miejsce zamieszkania, zameldowania czy pobytu – kraju, w którym podatnik ma rozliczać się z tytułu osiągniętych dochodów (bez względu na miejsce ich położenia). Więcej na ten temat pisaliśmy w jednym z artykułów na blogu: https://lexplorers.pl/rezydencja-podatkowa-w-holandii-organ-nadinterpretacyjny-w-dzialaniu/.

Rezydencja podatkowa – nie tylko miejsce zamieszkania

Zwiększenie społecznej mobilności przyczyniło się do częstszych zmian miejsca zamieszkania osób fizycznych. Zmiana miejsca zamieszkania może, choć nie musi, stanowić jeden z czynników przemawiających za zmianą rezydencji podatkowej. Podstawą ustalenia rezydencji podatkowej osoby fizycznej pozostaje bowiem nie tyle jej miejsce zamieszkania, co centrum aktywności życiowej. To bardziej kompleksowa konstrukcja, w ramach której bada się – obok zamieszkiwania w danym kraju przez większą część roku – takie elementy jak posiadanie w danym kraju nieruchomości, kont bankowych czy nawet podejmowanie aktywności o charakterze społecznym, towarzyskim lub hobbystycznym.

Złożoność przesłanek, jakie decydują o rezydencji podatkowej osoby fizycznej, sprawia, że problematyka powraca w pytaniach kierowanych do Dyrektora Krajowej Administracji Skarbowej. Wydawane w odpowiedzi na te pytania interpretacje indywidualne pozwalają zrozumieć, na czym polega ustalenie rezydencji podatkowej (nieograniczonego obowiązku podatkowego).

Przeprowadzka do USA i zmiana rezydencji podatkowej

Ciekawego przykładu z ostatnich miesięcy dostarcza korzystna dla podatniczki interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 17 czerwca 2026 r., sygn. 0115-KDIT1.4011.377.2026.2.MR. Do organu zwróciła się podatniczka, która wraz z mężem planowała przeprowadzkę do USA. Decyzja o zmianie miejsca zamieszkania była motywowana nowym kierunkiem rozwoju spółki zatrudniającej jej męża: miał on objąć funkcję członka zarządu w spółce amerykańskiej (należącej do tej samej grupy kapitałowej co spółka polska, w której był członkiem zarządu w okresie składania wniosku o interpretację). Wynagrodzenie, jakie będzie on otrzymywał z tytułu zasiadania we władzach podmiotu amerykańskiego, uzupełni jego portfel majątkowy, obejmujący polskie i zagraniczne aktywa inwestycyjne (jednostki funduszy ETF, złoto, waluty wirtualne).

Wnioskodawczyni utrzymuje się ze świadczenia usług w zakresie doradztwa informatycznego, a po wyjeździe do USA zamierza nadal świadczyć te usługi na rzecz tego samego, polskiego usługobiorcy, nie wykluczając przy tym ich realizacji na rzecz podmiotu amerykańskiego. Co ważne, przeprowadzka małżeństwa do USA jest przez wnioskodawczynię traktowana jako wyjazd z Polski na stałe, z zamiarem trwałego zamieszkania w USA. Oznaczałoby to, że podatniczka zamierza spędzać w USA co najmniej 183 dni w każdym roku. W złożonych organowi podatkowemu wyjaśnieniach podkreśla, że jej związki z Polską po wyjeździe do USA ograniczą się do posiadania rachunku bankowego i polisy ubezpieczenia na życie (oświadczenie to zdaje się stać w sprzeczności z zamiarem kontynuacji zdalnego zatrudnienia B2B w polskiej spółce).

Na tle tak zarysowanego zdarzenia przyszłego podatniczka postawiła Dyrektorowi KIS dwa pytania:

1. Czy w 2026 r. (w okresie od dnia wyjazdu do USA do końca roku podatkowego) wnioskodawczyni nie będzie posiadała miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w rozumieniu art. 3 ust. 1a ustawy o PIT, a co za tym idzie, czy za ww. okres wnioskodawczyni obowiązana będzie opodatkować w Polsce wyłącznie dochody osiągane na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w rozumieniu art. 3 ust. 2a ustawy o PIT?

2. Czy w następnych latach podatkowych wnioskodawczyni nie będzie posiadała miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w rozumieniu art. 3 ust. 1a ustawy o PIT, a co za tym idzie, czy za następne lata podatkowe wnioskodawczyni obowiązana będzie opodatkować w Polsce wyłącznie dochody osiągane na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w rozumieniu art. 3 ust. 2a ustawy o PIT?

Praca na rzecz polskiej spółki z USA: czy ma znaczenie dla ustalenia rezydencji podatkowej?

Wnioskodawczyni dowodziła, że w jej sytuacji wyjazd do USA na stałe będzie skutkował zerwaniem więzi gospodarczych i osobistych z Polską, a tym samym – zmianą rezydencji podatkowej. Fakt posiadania w Polsce kont bankowych i ubezpieczenia na życie nie skutkuje utrzymaniem polskiej rezydencji podatkowej. Kluczowe dla ustalenia rezydencji podatkowej pozostaje bowiem określenie centrum interesów życiowych, czyli miejsca, z którym podatnik jest związany najściślej. Utrzymanie pewnych związków z poprzednim krajem rezydencji podatkowej nie wpływa na lokalizację centrum interesów życiowych (wystarczy bowiem, że powiązania z nowym krajem przeważają, nie muszą mieć natomiast charakteru wyłącznego). Organ interpretacyjny uznał stanowisko podatniczki za prawidłowe, uznając, że w zaprezentowanych przez podatniczkę okolicznościach dojdzie do zmiany rezydencji podatkowej ze względu na stałe przebywanie poza Polską przez 183 dni w roku.

Warto przy tym zauważyć, że w argumentacji tak organu, jak i podatniczki, niewielką rolę odgrywa świadczenie przez wnioskodawczynię usług na rzecz polskiego podmiotu. Kontynuowanie zdalnej współpracy B2B z polskim usługobiorcą oznacza utrzymanie w Polsce źródła dochodu, a więc istotnej więzi gospodarczej, którą organ mógłby ocenić jako czynnik przemawiający za utrzymaniem części interesów w Polsce. Zasygnalizowana wcześniej sprzeczność między deklaracją, że więzi z Polską po wyjeździe ograniczą się do rachunku bankowego i polisy ubezpieczenia na życie, a zamiarem kontynuacji zdalnego zatrudnienia B2B w polskiej spółce, jest zatem istotna dla oceny tej kwestii. Mimo to organ uznał stanowisko podatniczki za prawidłowe, uznając za rozstrzygające miejsce wykonywania usług – terytorium USA. Nacisk kładzie się tu bowiem na fakt, że usługi takie miałyby być wykonywane z terytorium USA, co – jak należy sądzić – pozwala na uznanie osiągniętego z nich dochodu za dochód uzyskany na terytorium USA.

Rezydencja podatkowa w USA i problem podwójnego opodatkowania

Amerykański system podatkowy – nie dość, że skomplikowany – w kontekście międzynarodowych relacji podatkowych jest powszechnie postrzegany jako jeden z najbardziej ekspansywnych. Opodatkowaniu podlegają bowiem wszystkie dochody osiągnięte przez konkretnego podatnika. Sytuację tę po części łagodzą podpisane przez Stany Zjednoczone umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. W relacjach z Rzeczpospolitą Polską obowiązują postanowienia umowy między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o unikaniu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, podpisana w Waszyngtonie dnia 8 października 1974 r. (Dz.U. z 1976 r. Nr 31, poz. 178). Wprowadza ona tzw. metodę proporcjonalnego odliczenia. Metoda proporcjonalnego odliczenia polega na tym, że dochód osiągnięty przez podatnika w USA opodatkowuje się w Polsce, od podatku, jaki należy uiścić na rzecz polskiego fiskusa, odlicza się jednak podatek zapłacony w Stanach Zjednoczonych.

Rezydencja podatkowa w USA i podwójne opodatkowane: rola doświadczonego doradcy

Uzyskiwanie przychodów poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, zwłaszcza w krajach o bardzo odmiennej kulturze prawnej, wymaga szczegółowej oceny pod kątem cywilistycznym i podatkowym. Analizę taką usprawnia zaś korzystanie z usług doświadczonych ekspertów. Prawnicy zespołu Private Client w kancelarii GWW wspierają klientów indywidualnych w zakresie spraw związanych z międzynarodowym planowaniem podatkowym, wealth management i planowaniem sukcesyjnym.