Fundacje rodzinne zamierzające nabyć złoto inwestycyjne powinny zwrócić uwagę na korzystną dla podatników interpretację indywidualną (0111-KDIB1-2.4010.30.2026.2.END), w której Dyrektor KIS potwierdził możliwość korzystania ze zwolnienia z CIT przy okazji zbycia takiego złota.

Złoto inwestycyjne: gromadzenie mienia w fundacji rodzinnej

W dyskusjach nad przyjętymi w prawie polskim regulacjami w zakresie działalności i opodatkowania fundacji rodzinnych często podkreśla się, że – zgodnie z intencjami ustawodawcy – fundacje rodzinne nie mają służyć optymalizacji podatkowej, ale stanowić narzędzie planowania sukcesyjnego. Na tym tle działania o charakterze czysto spekulacyjnym mogą zostać uznane za wykraczające poza zakres dozwolonej działalności fundacji rodzinnej, a w konsekwencji wiązać się z ryzykiem opodatkowania sankcyjną stawką CIT w wysokości 25%. Przypomnijmy, że za dozwoloną działalność fundacji rodzinnej uznaje się m.in. zbywanie mienia, pod warunkiem że nie zostało ono nabyte wyłącznie w celu dalszego zbycia. Inwestycje w złoto mogą więc budzić pewne wątpliwości, ponieważ w praktyce jest ono nabywane z zamiarem sprzedaży w przyszłości po wzroście ceny.

Złoto może przybierać postać zarówno złota inwestycyjnego (np. sztabek, monet bulionowych), jak i obiektów sztuki użytkowej wykonanych ze złota (biżuteria, wyposażenie wnętrza). Nieprzypadkowo więc obydwie kategorie aktywów pozostają przedmiotem zainteresowania fundacji rodzinnych, szukających stabilnych form inwestowania.

Skutki podatkowe nabywania i sprzedaży przez fundację rodzinną złota inwestycyjnego

Włączenie złota inwestycyjnego do majątku fundacji rodzinnej każe jednak postawić pytanie o skutki podatkowe transakcji związanych z obrotem takimi rzeczami jak sztabki złota czy monety bulionowe. Problem ten jest szczególnie istotny wobec raczej restrykcyjnego podejścia organów podatkowych do zakresu tzw. dozwolonej działalności gospodarczej fundacji rodzinnej. Powstaje zatem pytanie, czy obrót złotem inwestycyjnym realizowany przez fundację rodzinną stanowi działalność gospodarczą, czy też mieści się w ramach zarządu własnym majątkiem fundacji? Odpowiedź na to pytanie jest kluczowa do oceny, czy przychody z tego tytułu mogą korzystać ze zwolnienia z CIT.

Z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w tej sprawie do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej zwróciła się fundacja rodzinna, planująca nabycie złota inwestycyjnego. Nabywane przez fundację rodzinną złoto inwestycyjne miało mieć formę zarówno sztabek, jak i monet bulionowych. Fundacja rodzinna podkreślała przy tym, że „planowane nabycie złota fizycznego przez wnioskodawcę ma mieć charakter okazjonalny, nie będą mu towarzyszyć czynniki i działania właściwe dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w zakresie obrotu metalami szlachetnymi, a także nie jest planowane, aby nabywane złoto fizyczne pełniło dla wnioskodawcy szerszą funkcję gospodarczą niż zabezpieczenie wartości już posiadanych środków pieniężnych przy możliwie najniższym zaangażowaniu i ryzyku”. Podejście takie wykluczałoby, zdaniem fundacji rodzinnej, uznanie nabycia złota inwestycyjnego za element działalności gospodarczej fundacji rodzinnej – byłaby to część zarządu jej mieniem prywatnym.

Sprzedaż złota inwestycyjnego jako zarząd mieniem prywatnym fundacji rodzinnej (interpretacja indywidualna 0111-KDIB1-2.4010.30.2026.2.END)

W ocenie fundacji rodzinnej wnioskującej o interpretację przypisanie obrotu złotem inwestycyjnym do działalności gospodarczej fundacji rodzinnej nie byłoby prawidłowe ze względu na brak cech, które zazwyczaj charakteryzują podmioty profesjonalnie trudniące się skupem i sprzedażą złota inwestycyjnego (w szczególności: fundacja rodzinna nie posiada infrastruktury ani personelu specjalizującego się w dokonywaniu takich transakcji). Wskutek wyłączenia obrotu złotem inwestycyjnym z zakresu działalności gospodarczej fundacji rodzinnej i zaliczenia go do zarządu majątkiem prywatnym – przychody (dochody) powstałe w związku z incydentalną sprzedażą złota inwestycyjnego byłyby objęte przysługującym fundacji rodzinnej zwolnieniem z CIT.

Prawidłowość podejścia fundacji rodzinnej potwierdził organ interpretacyjny (0111-KDIB1-2.4010.30.2026.2.END). W ocenie fiskusa okazjonalne zbywanie przez fundację rodzinną złota inwestycyjnego – ze względu na brak „czynników i działań właściwych dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w zakresie obrotu metalami szlachetnymi” – nie będzie dokonywane w ramach działalności gospodarczej. Oznacza to, że nie ma potrzeby rozpatrywania, czy zbywanie mienia w postaci złota inwestycyjnego mieści się w dozwolonym zakresie działalności gospodarczej. Transakcje takie nie będą kwalifikowane jako działalność gospodarcza, co w konsekwencji pozwoli na objęcie uzyskiwanych z nich przychodów zwolnieniem z CIT.

Złoto inwestycyjne czy prywatne kolekcje w fundacji rodzinnej? Raport GWW Skarb kolekcjonera

Fundacje rodzinne rozważają lokowanie środków w sprawdzone aktywa o stabilnej wartości, do których, jak wskazaliśmy, oprócz złota inwestycyjnego, należą także dzieła sztuki i sztuki użytkowej: ich wartość mierzy się bowiem nie tyle wartością zużytego do ich wykonania kruszcu, ale poziomem warsztatu tworzących je artystów i rzemieślników. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom naszych klientów, zespół GWW przygotował obszerny raport Skarb kolekcjonera: prawno-podatkowy przewodnik dla koneserów sztuk pięknych, sztuki użytkowej i historycznej motoryzacji. Jego autorzy omawiają kluczowe – także dla fundacji rodzinnych – administracyjne, cywilistyczne i podatkowe zagadnienia związane z inwestowaniem w prywatne kolekcje, zwłaszcza artystyczne, motoryzacyjne i numizmatyczne. Raport można znaleźć w Bazie wiedzy GWW: https://gww.pl/skarb-kolekcjonera-przewodnik-prawno-podatkowy-dla-milosnikow-sztuki-i-unikatowych-przedmiotow/.

Bezpieczne inwestycje w niespokojnych czasach: finanse i obronność

W uzasadnieniu wniosku fundacja rodzinna zawarła trafne spostrzeżenie: złoto inwestycyjne stanowi „bezpieczną lokatę kapitału w czasach zagrożeń konfliktami kinetycznymi, hybrydowymi, ekonomicznymi czy cybernetycznymi”. W niespokojnych czasach warto zwrócić uwagę nie tylko na bezpieczeństwo inwestycji, ale także na zagadnienia związane z obowiązkami obywateli w sytuacjach konfliktu międzynarodowego. Zagadnieniom tym specjaliści GWW poświęcili odrębny cykl na blogu Lexplorers: https://lexplorers.pl/sluzba-wojskowa-w-razie-ogloszenia-mobilizacji/.

Fundacja rodzinna w planowaniu sukcesyjnym

Choć oczywiście nie wolno zapominać, że interpretacja indywidulna dotyczy tylko konkretnej sprawy podatnika, który wystąpił z wnioskiem o jej wydanie, pozwala ona z pewnym optymizmem podchodzić do możliwości inwestowania przez fundację rodzinną w złoto, pod warunkiem unikania form aktywności charakterystycznych dla działalności gospodarczej.  Bezpieczne inwestycje sprzyjają z kolei efektywnemu planowaniu sukcesyjnemu. Więcej na temat planowania sukcesyjnego przeczytają Państwo w naszym raporcie Sztafeta pokoleń: prawne i podatkowe aspekty planowania sukcesyjnego, dostępnym w Bazie wiedzy GWW: https://gww.pl/sztafeta-pokolen-prawne-i-podatkowe-aspekty-planowania-sukcesyjnego/.